Uygunluk (Tenasüp)

Aralarında anlam bakımından bir ilişki bulu­nan en az iki sözcüğü bir arada kullanmaya "te­nasüp" denir. Tenasüp oluşturacak sözcükler arasında te­zat bulunmaması gerekir. Anlamca ilişkili olsa da rastgele bir araya gelen sözcükler tenasüp oluşturmaz. Tenasüp sanatın­da önemli olan, birbiriyle ilişkili sözcüklerin ait ol­dukları kavram alanını belirginleştirmesi, söylenil­meyen diğer öğeleri de çağrıştırmasıdır. Tenasüp, Divan edebiyatında en çok kullanı­lan sanatların başında gelir. Tanzimattan sonra bu söz sanatının sınırları gittikçe daralmıştır.

Gonca gülsün, gül açsın, cûy feryat eylesin

Sen sus ey bülbül biraz gülşende yârim söylesin

Nabî

(Bu beyitte gonca, gül, cûy, bülbül, gülsen sözcükleri anlamca ilişkili sözcüklerdir.)

Açsam rüzgâra yelkenimi

Dolaşsam ben de deniz deniz

Ve bir sabah vakti, kimsesiz

Bir limanda bulsam kendimi

Orhan Veli

(Bu dörtlükte altı çizili sözcükler anlamca birbiriyle bağ­lantılıdır.)

Tenasüp Örnekleri:

Buğday olup çıkardım yanık tarlanın birinde

Un olmaya hevesliydim, bulurdum değirmeni

Abdüikadir Budak

Deli eder insanı bu dünya,

Bu gece, bu yıldızlar, bu koku,

Bu tepeden tırnağa çiçek açmış ağaç

Orhan Veli

Artık demir almak günü gelmişse zamandan,

Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan,

Yahya Kemal Beyatlı

Bir rüya vardı masamdaki güllerde

Tomurcuklanıyordu bahar dallarda