İlköğretim Dersleri

Ortaöğretim Dersleri

Karma-Karışık

Site İstatistikleri

Toplam Üye:2286
Son Üyemiz:Charlesset
Son Ziyaretçi:gökmen
İçerik:6489
İçerik Okunma:6545144
Sosyal Bilgiler 7.Sınıf 7.Ünite:Ülkeler arası Köprüler Boşluk Doldurma Etkinliği PDF Yazdır e-Posta
Perşembe, 22 Nisan 2010 18:23

ÜLKELER ARASI KÖPRÜLER ÜNİTESİ  BOŞLUK DOLDURMA

Osmanlı Devleti’nin yıkılış dönemi ................. ............................... ile başlar,1-Kasım-1922’de TBMM’nin .............................

kaldırması ile sona erer.

20.Yüzyılda (Yıkılış Döneminde) Osmanlı Padişahları:.......................................................,.....................................................,

....................................(Vahdettin)

NOT:20.yy’a gelindiğinde Osmanlının Kuzey Afrika’da kalan son toprak parçası .........................idi.Çünkü  Fransızlar 1830’da ................................‘i ve 1881’de ........................’u ,İngilizler 1882’de .............................’ı işgal etmişlerdi.Ayrıca bu sırada siyasi birliklerini tamamlayan İtalya ve Almanya’da gelişen sanayileri için sömürge arayışına başlamışlardı.

1911-1912 TRABLUSGARP SAVAŞI:

......................... Savaşı ........................ Devleti ile ........................ arasında yapılmıştır.

Savaşın Nedenleri:

-................................ gelişen sanayilerine ............................... ve ................... sağlamak için ............................. arayışı içinde olması.

-Trablusgarp’ın  uygun ............................. konumu (hemen İtalya’nın güneyinde yer alması) ve Osmanlının burayı savunacak ..................... gücünün olmamasıdır.

İtalya,Osmanlı Devleti’nden Trablusgarp topraklarını istemiş,isteği reddedilince de Trablusgarp  ve Bingazi’ye asker çıkarmışlardır.Osmanlının Trablusgarp’ı savunmak için yapabildiği tek şey .........................................ve......................................... gibi genç subayları Trablusgarp’a göndererek

onların yerli halkla birlikte İtalyanlara karşı mücadele etmelerini sağlamak olmuştur.Nitekim ............................. ,............................. ve ....................’de,...................................,.................................’de İtalyanlara karşı yerli halk ve eldeki malzeme ile başarılı bir mücadele verdiler.Fakat bu sırada ........................... Savaşlarının başlaması ve İtalyanların Osmanlıyı barışa zorlamak için ................................ işgal etmesi ayrıca ............................ önlerini topa tutması üzerine Osmanlı Devleti barış istedi ve İsviçre’nin Uşi kentinde 1912 ................ Antlaşması imzalandı.

Uşi Antlaşmasına göre;

-............................ ve ..............................  İtalyanlara verilecek.

-......................Ada Osmanlıya bırakılacak ancak Balkan Savaşları sona erene kadar geçici olarak (Yunan işgalinden çekinildiği için) İtalya’ya verilecek.

1912 Uşi Antlaşması’nın Önemi: Osmanlı Devleti ........................ ..........................’daki son toprak parçasını da kaybetti.

NOT: İtalyanlar, Balkan Savaşı sonunda On iki Ada'yı geri vermedi. Buralar İtalya'nın II.Dünya Savaşı'nda yenilgiyle ayrılmasından sonra

Yunanistan'a bırakıldı (1947).

 

NOT:20.yy’a gelindiğinde Osmanlıya ait Balkan topraklarında meydana gelen değişiklikler şunlardı; Yunanistan (1829) , Sırbistan (1878), Karadağ (1878), Romanya (1878) ve Bulgaristan(1908) bağımsızlığını kazanmıştı.Bosna-Hersek Avusturya tarafından işgal edilmişti(1908).Elimizde sadece Arnavutluk,Makedonya ve Batı Trakya (Selanik,Yanya,İşkodra gibi şehirler) kalmıştı.

1912-1913 I.BALKAN  SAVAŞI:

I.Balkan Savaşı;Osmanlı Devleti ile .........................,.............................,..............................ve.......................... arasında yapılmıştır.

Savaşın Nedenleri:

20.yy’daki Osmanlı İmparatorluğu’nun güçsüzlüğünden cesaret alan ...................... Devletlerinin ,.....................’nın da kışkırtmasıyla Osmanlının .......................... ellerinde kalan son toprak parçalarını da ele geçirmek üzere kendi aralarında ittifak kurup harekete geçmeleridir.

Savaş sırasında dört cephede birden savaşmak zorunda kalan Osmanlı yenilmeye başladı bu yenilgide ordudaki subaylar arasındaki siyasi (ittihatçı-padişahçı) çekişme de etkili olmuştur.Savaş sırasında Yunan donanması da Ege denizine açılarak Ege adalarını da işgal etmiştir.Ayrıca savaş sırasındaki karışıklıktan yararlanan .............................. da bağımsızlığını ilan etmiştir (28-Kasım-1912).Sonunda Bulgarların  Çatalca’ya kadar ilerlemesi üzerine barış istenmiş ve 1913 .................... Antlaşması imzalanmıştır.

Bu antlaşmaya göre;

-....................-.............. hattının batısında kalan bütün topraklar ..................... devletlerine bırakılacaktır.(Edirne ve Kırklareli dahi elimizden çıktı.)

I.Balkan Savaşı’nın Sonuçları:

-............... Denizindeki ve .......................... Osmanlı egemenliği sona ermiştir.

-............................. savaş yaşanmadan bağımsız olmuştur.

-Savaştan en karlı çıkan ve en fazla toprak elde eden devlet ................................ olmuş;bu gelişme ............................. Savaşı’nın çıkma nedeni olmuştur.

NOT:Arnavutluk Osmanlıdan ayrılan son Balkan  devletidir.

1913 II.BALKAN SAVAŞI:

Bulgaristan ile ............................,...........................,...................ve................................. arasında yapılmıştır.Daha sonra Osmanlı Devleti de Bulgaristan’a savaş açarak savaşa katılmıştır.

NOT:I.Balkan Savaşı’na katılmayan ancak Bulgar topraklarından pay almak için II.Balkan Savaşı’na katılan devlet ..................................’dır.(Dobruca Bçlgesi için)

Savaşın Nedenleri:

......................... Antlaşması ile Osmanlının Balkan topraklarından en fazla payı ............................ almıştı.Bu durumdan memnun olmayan diğer ........................ devletleri bu sefer birleşerek Bulgaristan’a savaş açtılar.Bu durumdan yararlanan Osmanlı da Midye-Enez hattını aşarak ......................’yi ve .......................’ni geri aldılar.Bulgaristan’da bu oldu bittiyi kabul etmek zorunda kaldı.

 

II.Balkan Savaşı sonucunda Osmanlı Devleti .............................. ile 1913 ............................... Antlaşmasını imzaladı.Bu antlaşmaya göre;

-......................... ve ........................ Osmanlı da kalacak,

-.......................... ve .............. .......................... Bulgaristan’da kalacak,

-....................... Nehri Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında sınır kabul edilecekti.

-Bulgaristan’da kalan Türklerin,eğitim,din ve ekonomik alandaki hakları korunacaktı.

NOT:1913 İstanbul Antlaşması ile Bulgaristan’daki Türkler ......................... konumuna düşmüştür.Ayrıca Bulgaristan II.Balkan Savaşı’ndan sonra Balkan Devletleri ve Rusya’dan uzaklaşarak Almanya ve Osmanlı ile yakınlaşma politikası izlemeye başlamıştır.

Yunanistan ile de 1913 ................................ Antlaşması imzalanmıştır.Bu antlaşmaya göre;

-.......................,........................ ve........................ Yunanistan’a verilecek,

-.......................... ve .......................... dışındaki Ege adaları Yunanistan’a bırakılacaktı.(Türkler Yunanistan’da da azınlık oldu)

Osmanlı Devleti’nin Balkan Savaşları Sonucunda Kaybettiği Yerler:..................................,.............................ve......................

hariç tüm ............ adaları,......................................,..............................

NOT:Balkan Savaşları sırasında ve sonrasında Balkanlarda yaşayan çok sayıda Türk Anadolu’ya göç etmek zorunda kalmıştır.

I.DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYANIN GENEL DURUMU

*I.Dünya Savaşı öncesinde tüm dünyayı etkisi altına alan iki ana olay;1789.......................... ........................... ve ....................

...................................

*I.Dünya Savaşı öncesinde 1789 ........................ ............................’nin yaydığı ................,.......................,...............................,

........................,.............................,.......................................,........................... gibi kavramlar tüm dünyayı etkisi altına almıştır.Özellikle .......................... akımı hızla yayılmış ve bu akımın sonucunda çok uluslu imparatorluklarda isyanlar ortaya çıkmış ve krallıkların yerine ........................ devletler kurulmaya başlamıştır.

*......................... ............................ sonucunda başlayan sömürgecilik hareketi ise 19.yy’da ....................... ................................. ile yeni boyutlar kazanmıştır.............................. inkılabı sonucunda  artan hammadde,ucuz iş gücü ve pazar bulma  ihtiyacı tüm dünyada .................................................. faaliyetlerinin hızlanmasına neden olmuştur.En büyük sömürgeci güçler olarak da ............................ ve ........................ ilk sırada yer almıştır.Bunları Hollanda,Belçika ve Portekiz izlemiş,daha sonra ise sömürgecilik faaliyetlerine  sanayi inkılaplarını gerçekleştiren ............................ ve ...................................’da katılmıştır.

NOT:Sömürgecilik (emperyalizm);bir devletin,başka milletleri siyasi ve ekonomik açılardan egemenliği altına almasıdır.19.yy’da sanayileşen devletler bu anlayışla Güney Amerika,Afrika ve Asya’nın belirli bölgelerinde sömürgeler elde etmişlerdir.

I.DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ’NİN GENEL DURUMU

*Osmanlı Devleti daha 18.yy’da dünya devletleri arasındaki üstünlüğünü kaybetmiş,Avrupa’daki gelişmelerden yararlanamayıp bilim ve teknik alanındaki yeniliklere yabancı kalmıştı.Girişilen ıslahat hareketleri de bu yabancılaşmayı durdurmaya yetmemişti.

*I.Dünya Savaşı öncesinde ise Osmanlı İmparatorluğu çok .......................... bir imparatorluk olması nedeniyle .......................... ...................’nin yaydığı ............................ akımından etkilendi ve yönetimi altındaki milletler, Avrupalı Devletlerinde desteğiyle

bağımsızlık için isyan etmeye başladılar.(İlk isyan eden millet (1804)...........................,ilk bağımsız olan millet (1829)

...........................).Osmanlı bu isyanlara son vermek imparatorlukta birlik ve beraberliği sağlamak için bir takım siyasi önlemler (........................ Fermanı,........................ Fermanı,.............................. ilanı gibi) almaya çalıştıysa da başarılı olamadı.

*Ayrıca Osmanlı I.Dünya Savaşı öncesinde ekonomik anlamda da gerilemişti.Coğrafi keşifler sonucunda elindeki .................

ve ...................... ticaret yolları önemini kaybetmişti,................................... nedeniyle kendi .............................. ............................ gerçekleştirememiş ve Avrupalı Devletlerin açık pazarı haline gelmişti.Ayrıca 1853-1856 Kırım Savaşı sırasında aldığı dış borçları ödeyemez hale gelmiş ve  Avrupalı Devletler alacaklarını tahsil etmek üzere 1881’de............................. .......................... (Genel Borçlar İdaresi) kurmuşlar ve Osmanlı’nın gelir getiren bütün kaynaklarına el koymuşlardı.

*Ayrıca I.Dünya Savaşı öncesinde 1911-1912 .......................... Savaşı’nda ve 1912-1913 I.ve II. .....................Savaşları’nda yenilerek büyük toprak kayıplarına da uğramıştı.

*Kısacası I.Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu ........................,........................... ve ............................ açılardan çökmüştü.

NOT:20.yy’da görev yapan Osmanlı padişahları;.....................................,........................................... ve ......................................

I.DÜNYA SAVAŞI KONULU BOŞLUK DOLDURMA

I.DÜNYA SAVAŞI (1914-1918)

I.Dünya Savaşı’nın Nedenleri:

-.......................... ve .......................... arasındaki ...................... ve ........................... kaynaklarını (sömürge) paylaşım kavgası.(Sanayi inkılabının etkisi)

-.........................’nın,................................ kaptırdığı Alsas-Loren kömür bölgesini geri almak istemesi.(1871 Almanya-Fransa Savaşı’nda kaybettiği.)

-...............................,.............................. izlediği ..................................... ve yayılmacılık politikasından ..............................-.............................. İmparatorluğu’nun rahatsız olması.

-Devletler arası ......................................... (ekonomik ve siyasi çıkarlara göre) (Üçlü İttifak Almanya,Avusturya-Macaristan-İtalya 1883’te kuruldu.Üçlü İtilaf İngiltere,Fransa,Rusya 1907’de kuruldu.)

-...................... ................................’nin yaydığı ...................................... akımının etkisi.(Örneğin;Sırpların Bosna-Hersek’i  Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’ndan geri almak istemesi.)

I.Dünya Savaşı’nın Başlaması ve Gelişimi: ............... yılının Haziran ayının sonlarında Avusturya -Macaristan İmparatorluğu veliahtı Bosna-Hersek’in başkenti ........................-...........................'yı ziyareti sırasında bir ..................... milliyetçisi tarafından öldürüldü. Bu olay I.Dünya Savaşını başlatan  bahane oldu.Bu olay üzerine Avusturya -Macaristan İmparatorluğu ..................................'a savaş açtı.(28-Haziran-1914) ..................., Sırbistan'a destek olarak Avusturya -Macaristan İmparatorluğu'na savaş açınca; Avusturya -Macaristan İmparatorluğu'nun müttefiki .........................’da, ....................'ya savaş açtı. Bu gelişmeler üzerine ......................... ve ....................’da daha önceki antlaşmalar gereği Rusya'nın yanında savaşa katıldı.Bu arada Japonya’da Almanya’nın Uzakdoğu’daki sömürgelerini işgal ederek savaşa katıldı.

I.Dünya Savaşı’nda Yer Alan Devletler:

İttifak Devletleri (Bağlaşma)                         İtilaf Devletleri (Anlaşma)

............................                                          .........................       Japonya        Brezilya

............................                                          .........................       Romanya      Portekiz

............................                                          ...........................    Yunanistan

...............................                                        ...........................     Çin

............................   ABD

NOT:Savaş öncesinde İttifak (Anlaşma) Devletleri içerisinde yer alan İtalya; Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Sırbistan’a savaş açarken kendisine danışmadığı gerekçesiyle önce tarafsızlığını ilan etti, daha sonra ise kendisine Batı ve Güney  Anadolu kıyılarının vaad edilmesi üzerine İtilaf Devletleri tarafında yer aldı.

Osmanlı Devleti’nin I.Dünya Savaşı’na Katılma Nedenleri:I.Dünya Savaşı başlayınca Osmanlı Devleti ...........................ilan etti. Çünkü, Trablusgarp ve Balkan Savaşlarından yeni çıkıldığı için millet yorgun, devlet ise ekonomik ve askeri yönden zayıftı.Ayrıca ...........................

ve .......................’da Osmanlının tarafsız kalmasından yanaydılar.Çünkü Osmanlı Devleti savaşa girerse yeni ...................... açılacaktı.................................. ise Osmanlının kendi yanında savaşa girmesini istiyordu.Almanlara göre Osmanlı savaşa girerse

-Savaş daha geniş alanlara yayılacak (yeni cepheler açılacak) ve Almanya’nın savaş yükü hafifleyecekti.(Osmanlının jeopolitik konumundan yararlanacaktı.)

-Osmanlı ........................................ dini gücünden yararlanarak İtilaf Devletleri’nin sömürgelerindeki Müslümanları ayaklandırabilecekti.

-Rusya’ya .....................................  yoluyla yardım gönderilmesini engelleyecekti.

Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın Yanında I.Dünya Savaşı’na Girmesinin Nedenleri;

-............................ ve .......................... Partisinin (özellikle Enver Paşa’nın),.............................. hayranlığı ve  ................................ savaşı kazanacağına emin olmaları

-................................ Savaşları ile kaybettikleri toprakları geri alma isteği ile tarafsızlığını bozarak ...........................’nın yanında savaşa katıldı.

Osmanlı Devleti 2-Ağustos-1914’te Almanya ile yapılan gizli bir antlaşma doğrultusunda I.Dünya Savaşı’na Almanya’nın yanında katıldı.Bu antlaşma doğrultusunda,Akdeniz’de .......................... donanmasından kaçan Goben ve Breslaw isimli iki Alman gemisinin, tarafsız olmamıza rağmen Çanakkale Boğazı’ndan geçerek Osmanlı Devleti’ne sığınmalarına izin verildi.İtilaf Devletleri olaya tepki gösterince bu iki geminin satın alındığı, isimlerinin Yavuz (Goben) ve Midilli (Breslaw) olarak değiştirildiği,mürettabatının da Osmanlı hizmetine alındığı ilan edildi.Bir süre sonra da bu iki gemi Karadeniz’e açılarak ortada hiçbir neden yokken .....................’nın

Sivastopal ve Odessa  limanlarını bombaladılar ve böylece Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşı’na katılmış oldu (12-Kasım-1914).

Osmanlı Devleti’nin I.Dünya Savaşı’na Katılmasıyla Açılan Cepheler:Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşı sırasında ......................,

....................ve.......................... cephelerinde müttefikleri ile birlikte savaşmıştır.Osmanlının taarruz cepheleri ise ....................... ve

............................ cepheleridir.Savunma cepheleri ise ....................................,....................,...........................,............................,

.......................... ve ........................... cepheleridir.

Doğu (Kafkasya) Cephesi (1914-1918):Osmanlı topraklarında açılan ilk ...................................... cephesidir.Cephenin açılma nedenleri;bir taraftan........................ isteği doğrultusunda ............... petrollerini ele geçirmek,diğer taraftan ...............................

Türklerle bağlantı kurup buradaki Türkleri .................................. karşı ayaklandırmaktır.

İlk önce .................. Paşa komutasındaki Türk ordusu tarafından ............................ Harekatı başlatılmış,fakat iklim şartları ve ordudaki teknik donatım yetersizliği nedeniyle 90.000 Türk askeri ..................... hayatını kaybetmiştir.Bu başarısızlık üzerine Ruslar harekete geçmiş ..............................,.............................,.................. ve ........................’i işgal etmişlerdir.1916’da doğu cephesine atanan ........................... ......................; ..................ve ..................’i Ruslardan geri almıştır.

Cephenin kapanma nedeni; Rusya’nın Bolşevik İhtilali ile I.Dünya Savaşı’ndan 1918 Brest-Litowks Antlaşmasını imzalayarak çekilmesidir.

Böylece doğu cephesi de  yeni Rus yönetimi ile imzalanan 1918 ......................-..................... Antlaşması ile kapanmıştır.Bu antlaşma ile 1878 ................ Antlaşması’nda kaybettiğimiz .........................,........................... ve ......................... geri alınmıştır.

Çanakkale Cephesi (1915-1916):

Bu cephede ......................... ve ........................ ile İngilizlerin sömürgelerinden (Avustralya ve Yeni Zellanda) getirdikleri ........................askerleri ile savaşılmıştır.

Açılma Nedenleri:

-........................ ve ........................’nın .......................... ele geçirerek Osmanlıyı savaş dışı bırakmak istemeleri ayrıca zor durumda olan müttefikleri Rusya’ya boğazlar üzerinden yardım ulaştırmak istemeleridir.

19-Şubat-1915’te İngiliz ve Fransız donanmaları Çanakkale Boğazını deniz yoluyla geçmeye çalıştılar.Fakat Nusret mayın gemisinin döşediği mayınlar ve Türk topçularının başarılı atışları nedeniyle Çanakkale Boğazını geçemediler.Bunun üzerine planlarını değiştirdiler.Artık hedefleri Gelibolu’ya asker çıkarıp kara yoluyla İstanbul’a ulaşmaktı.Fakat Conkbayırı,Çimentepe,Arıburnu ve Anafartalar’daki Türk savunmasını aşamayıp geri çekildiler.

NOT:Mustafa Kemal bu cephede askerlerine ‘Size ben taarruzu emretmiyorum,ölmeyi emrediyorum.’ demiştir.

Çanakkale Cephesi’nin Sonuçları:

-Cephenin başarılı olması .............................................. Savaşı’nın uzamasına neden oldu.

-500.000’e yakın insanın hayatını kaybetmesine neden oldu.

-.......................... Devletleri Rusya’ya yardım edemediler ve Rusya’da çıkan .................... sonucunda (Bolşevik İhtilali) çarlık rejimi yıkıldı ve Rusya savaştan çekildi.

-Mustafa Kemal ilk kez ........................ kimliği ile ön plana çıktı.(Bu durum milli mücadelenin lideri olmasını kolaylaştırdı.)

-Bu cephenin başarılı olması sonucunda .......................................... ittifak devletleri tarafında savaşa katıldı.

NOT:Çanakkale cephesi Osmanlı’nın I.Dünya savaşında ........................... olduğu tek cephedir.

Süveyş (Kanal) Cephesi (1915):.......................... isteği üzerine ................................. karşı açılan .................... cephesidir.Amaç ..................Kanalını ele geçirerek ............................. sömürgeleriyle bağlantısını kesmek ve ..................... topraklarına yeniden sahip olmaktır.Ancak başarısız bir cephedir.

Irak Cephesi (1914-1917):.............................  tarafından açılan  bir cephedir.Cephenin açılma nedeni;İngilizlerin müttefikleri ..................’yla kara yolu bağlantısı kurarak Rusya’ya yardım gönderebilmek ve petrol bakımından zengin olan bu bölgeyi (Musul-Kerkük) denetim altına almak  istemeleridir.Bu cephede de Osmanlılar başarısız olmuş ve İngilizler ..........................’ı alıp ........................’a kadar ilerlemişlerdir.

NOT:Çanakkale ve Irak cephelerinin açılmasının ortak yönü İtilaf devletlerinin müttefikleri Rusya ile bağlantı kurmak istemeleridir.

Suriye-Filistin Cephesi:........................... karşı açılan bir cephedir. Cephede ...................-.................. işbirliğine karşı savaşılmıştır.Osmanlının kanal cephesinde yenilmesi üzerine  ........................,......................’i ele geçirerek .......................’e kadar ilerlemişlerdir.Ancak Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı’na atanan .................... .................... Halep’te İngilizlere karşı bir

savunma hattı oluşturarak düşman ilerleyişini durdurmayı başarmıştır. Cephe ...................... ...................... Antlaşması’nın imzalanması yani I.Dünya Savaşı’nın sona ermesi ile kapanmıştır.

Hicaz ve Yemen Cephesi:Açılma nedeni;Osmanlının ......................... ve ......................... eline geçmiş olan kutsal yerleri geri almak istemesidir. Ancak başarısız bir cephedir.Hicaz ve Yemen kaybedilmiştir.

I.DÜNYA SAVAŞI’NIN SONA ERMESİ:

.............başlangıçta tarafsızlığını ilan etse de ......................... Devletlerine askeri malzeme satmaktan ve ekonomik yardımda bulunmaktan geri kalmamıştır.Bunun üzerine ........................ denizaltıları ................. ‘nin yolcu ve yük gemilerini batırmaya başlamıştır.Bunun üzerine ................. 1917 yılında ....................... Devletleri’nin yanında I.Dünya Savaşı’na katılmıştır.Düzenli ............ ordularının Avrupa’ya girmesi ile .......................... Devletleri barış istemek zorunda kalmıştır.(Savaştan ilk çekilen devlet

....................... olmuştur.)

I.DÜNYA  SAVAŞI’NIN SONUÇLARI:

-Savaşı ........................... devletleri kazandı.(Birçok devletin katıldığı ilk siper savaşıdır.)

-I.Dünya Savaşı’ndan en karlı çıkan devletler ........................ ve ....................... olmuştur.

-Sömürgecilik,’.......................... ve .................................’ adı altında devam etmiştir.

-................................. dağıldı (Avusturya-Macaristan İmparatorluğu,Rus Çarlığı,Osmanlı İmparatorluğu,Alman İmparatorluğu).İmparatorlukların yerine ........................ devletler kuruldu.

-...........................,............................,................................,..............................,............................... bağımsız birer devlet olarak kuruldular.

-Avrupa’nın siyasi ............................. değişti.

-I.Dünya Savaşı sonrasında yenilen devletlerde .......................... değişiklikleri meydana geldi.

-Dünya barışını korumak için ....................................................................... (Milletler Cemiyeti ) kuruldu.

-Yenen devletler yenilen devletlere ağır şartlı barış antlaşmaları imzalattırdılar.(Bu antlaşmalar 18-Ocak-1919’da toplanan .................. Barış Konferansı’nda hazırlandı.)

Almanya ile - .................................. Antlaşması (28-Haziran-1919)

Avusturya ile -.................................. Antlaşması (10-Eylül-1919)

Macaristan ile –.................................. Antlaşması (6-Haziran-1920)

Bulgaristan ile –.................................. Antlaşması (27-Kasım-1919)

Osmanlı ile -.................................. Antlaşması imzalandı.(10-Ağustos-1920)

-Yapılan antlaşmalarda mağlup devletlere, ekonomik yükümlülükler, askeri kısıtlamalar getirildi.Bu durum gelecekte ..................................Savaşı’na zemin hazırladı.

NOT:Osmanlı Devleti ile ...................... Devletleri arasında ilk önce ............................ ............................. Antlaşması (30-Ekim-1918)yapılmış,10-Ağustos-1920’de ise .................. Barış Antlaşması imzalanmıştır.

WİLSON İLKELERİ:

ABD başkanı Wilson  I.Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru 8-Ocak-1918’de,devletlerle yapılacak barış görüşmelerinin adil olması için 14 ilkeden oluşan ‘Wilson İlkeleri’ bildirisini yayınladı.I.Dünya Savaşı sonunda kalıcı barışı sağlamayı ve sömürgeciliğe son vermeyi amaçlayan bu ilkelerin başlıcaları şunlardır:

*Devletler arası anlaşmazlıklara çözüm bulmak ve kalıcı barışı sağlamak için Milletler Cemiyeti kurulacaktır.

*Yenen devletler,yenilenlerden savaş tazminatı ve toprak almayacaktır.

*Her millet geleceğine kendisi karar verecektir.

*Her millet çoğunlukta bulundukları yerlerde bağımsız devletlerini kurabilecektir.

*Osmanlı Devleti sınırları içerisinde Türklerin çoğunlukta olduğu yerlerde kesin Türk egemenliği sağlanacaktır.

*Osmanlı Devleti’nin egemenliği altında yaşayan azınlıklara da kendi geleceklerini belirleme hakkı tanınacaktır.(Türk egemenliğinde yaşayan diğer milletlere de kendi kendini yönetme hakkı verilmelidir.)

*Boğazlar bütün dünya ticaret gemilerine açık olacaktır.

*Devletler arası gizli antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.

NOT:Güçsüz devletleri korumaya yönelik olan Wilson İlkelerine,İtilaf Devletleri savaş sırasında uyacaklarına söz vermelerine rağmen,savaştan sonra uymayarak çarpıtmışlar ve sömürgeciliği manda ve himaye yönetimi şeklinde devam ettirmişlerdir.

MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI

*Mondros Ateşkes Antlaşması.......................adasının.....................limanında.....................................................tarihinde, .....................ile........................... Devletleri arasında imzalanmıştır.Antlaşmayı Osmanlı Devleti adına Bahriye Nazırı...................................ve İtilaf Devletleri adına da  İngiliz Amiral............................imzalamıştır.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın Maddeleri:

-Çanakkale ve İstanbul Boğazları açılacak ve bu yerlerdeki istihkamlar,İtilaf Devletlerince işgal edilecek,

-Osmanlı ordusu terhis edilecek,

-Osmanlı savaş gemileri,gösterilen limanlarda İtilaf Devletlerince gözaltında bulundurulacak,

-Orduya ait silahlara,cephaneye,donatım ve taşıtlara,İtilaf Devletlerince el konulacak,

-Toros Tünelleri,tüm demiryolları,limanlar ve haberleşme araçları İtilaf Devletleri’nin denetiminde olacak,

-Bütün haberleşme,ulaşım araç ve gereçleri  İtilaf Devletlerinin denetimi altında bulundurulacak,

-Osmanlı Devleti’nin bütün yer altı ve yer üstü zenginlikleri İtilaf Devletleri’nce denetlenecek,

-İtilaf Devletleri,kendi güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa,herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecekler (madde 7),

-Doğu Anadolu’daki altı ilde (vilayet-i sitte) (Sivas,Erzurum,Van,Bitlis,Diyarbakır,Elazığ) karışıklık çıkarsa İtilaf Devletleri,bu illerin herhangi bir bölümünü işgal edebilecek (24.madde).

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın Önemi:

*Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı Devleti ............................ sona ermiştir.

*.................................., İtilaf Devletleri’nin kontrolüne bırakılmıştır.

*Antlaşmanın Osmanlı için en ağır maddesi ........ maddedir.Çünkü bu maddeye dayanarak İtilaf Devletleri istedikleri bölgeyi ....................... edebilme hakkına sahip olmuşlardır.(Kısacası, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ...........maddesi Osmanlı Devletinin.................................zemin hazırlamıştır.)

*Ayrıca İtilaf Devletleri, Osmanlı ordusunu terhis ederek,haberleşme ve ulaşım araçlarına el koyarak ............................. karşı herhangi bir direnişle karşılaşmamayı hedeflemişlerdir.

*Ateşkesin .......... maddesi de .................... ...........................’da bir ...................... Devleti kurulmasına yöneliktir.

NOT:Antlaşmanın 7. maddesinin uygulamaya konulmasıyla Wilson ilkelerine göre,Türklerin denetiminde kalması gereken Anadolu toprakları da İtilaf Devletlerince işgal edilmiştir.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın Uygulanışı:Antlaşma imzalandıktan sonra Osmanlı ordusunun önemli bir bölümü hemen terhis edildi.Silahlara,cephanelere,ulaşım ve haberleşme araçlarına el konuldu ve Yurdumuz,İtilaf Devletleri’nce işgal edilmeye başlandı.İtilaf Devletleri’nin gemilerinden oluşan bir deniz filosu,................................................’de İstanbul limanına demir attı.Böylece başkent ........................’da İtilaf Devletleri’nce .......................... işgal edildi.

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan Sonra İşgal Edilen Yerler:

*.................................. tarafından;Musul,Urfa,Antep,Maraş,Batum,Kars işgal edildi,İzmit,Afyon,Eskişehir, Merzifon, Samsun ve Batum’a asker çıkarıldı.

*.............................. daha sonra .......................,......................... ve ......................... gizli antlaşmalara bağlı olarak .......................’ya

bıraktılar.

NOT:İtilaf Devletlerince işgal edilen ilk bölge ...................... tarafından .......................... olmuştur.(3-Kasım-1918)

*............................... tarafından;............................. ve çevresi işgal edilerek buradaki Ermeniler Türklere karşı örgütlenmeye başlandı.

*.................................. tarafından;................................. ,................................ve.....................işgal edildi..

NOT:Ahmet İzzet Paşa ve Tevfik Paşa kabineleri bu sırada istifa etti.Vahdettin Meclis-i Mebusan’ı kapatarak Damat Ferit Paşa’yı sadrazam yaptı.

PARİS BARIŞ KONFERANSI:

*..................................................tarihinde İtilaf Devletleri ...............Barış Konferansı’nı düzenlemişlerdir.

*Konferansın amacı,yenilen devletlerle imzalanacak barış antlaşmalarının esaslarını belirlemek ve İtilaf Devletleri’nin kendi aralarındaki problemleri çözümlemektir.

*Konferansa ....................... temsilcileri de katılmış,ilk kez uluslar arası bir konferansta Ermeni Devleti kurma düşüncesi gündeme getirilmiştir.

* Bu konferansta daha önce........................bırakılan...........................Yunanlılara bölgede................nüfusun fazlalığı gerekçesiyle

....................İlkelerine uygun olarak bırakılmıştır.Bu değişikliğin asıl  amacı ise..............................sömürgelerine giden yol üzerinde güçlü bir İtalya istememesidir.

*Konferansta Ege Bölgesi’nin (İzmir ve çevresinin) .........................’a verilmesinin kararlaştırılması İtalya ve İtilaf Devletleri’nin arasının açılmasına neden olmuştur.

NOT:Paris Barış Konferansı’nda alınan kararlar doğrultusunda 28-Haziran-1919’da Almanya ile Versay,10-Eylül-1919’da Avusturya ile Sen Jermen,27-Kasım-1919’da Bulgaristan ile Nöyyi,4-Haziran-1920’de Macaristan ile Trianon ve 10-Ağustos-1920’de Osmanlı ile Sevr Antlaşması imzalanmıştır.Ancak İtilaf Devletleri henüz Osmanlı topraklarını kendi aralarında paylaşma konusunda tam olarak anlaşamadıklarından Osmanlı ile imzalanacak olan Sevr Antlaşması’nın maddelerini bu konferansta belirleyememişlerdir.

Ayrıca Paris Barış Konferansı’nın 25-Ocak-1919’da yapılan toplantısında;uluslar arası barış ve güveni sağlayacak ve devam ettirecek bir ......................... ...................................... (Cemiyet-i Akvam) kurulmasına karar verilmiştir.Bu kararı yerine getirmek için bir komisyon kurulmuş ve komisyonun hazırladığı sözleşme 28 Nisan 1919 tarihinde Konferans Genel Kurulu’nda kabul edilerek Milletler Cemiyeti kurulmuştur.Birleşmiş Milletler’in temeli sayılabilecek bu organizasyon,I.Dünya Savaşı’nın ardından İsviçre’de 1919’da Cemiyet-i Akvam adıyla resmen kuruldu.Amacı,ülkeler arasında yaşanabilecek sorunları barışçı yollarla çözümlemekti.

6-Temmuz-1932’de Cemiyet-i Akvam,Türkiye’yi üyeliğe davet etmiş,9-Temmuz’da TBMM Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne giriş davetini onaylamış ve 18-Temmuz-1932’de Türkiye Cemiyet-i Akvam’a resmen üye olmuştur.

20 yıl süreyle hizmet veren cemiyet tüm çabalara rağmen II.Dünya Savaşı’nın çıkmasını engelleyemedi ve savaş sonrası 18-Nisan-1946’da Cenevre’de toplanan konferans,21.Genel Kurul Toplantısıyla cemiyetin dağılmasına karar verdi.

Birleşmiş Milletler

  • Ø       Birleşmiş Milletler 1945 yılında kurulmuş­tur. ABD, İngiltere, Sovyetler Birliği ve Çin'in ön­cülüğünde kurulan bu örgüt, dünya barışı ve güvenliğini sağlamak için çalışmalar yapmıştır.Kurulduğu sırada 51 olan üye sayısı bugün 192’ye ulaşmıştır.Merkezi Newyork’tadır.
  • Ø       Birleşmiş Milletlerin amaçları arasında;

• Uluslararası ilişkileri pekiştirmek,

• Ekonomik, sosyal, kültürel ve toplumsal sorunlar konusunda uluslararası işbirliği sağlamak.

•  Uluslararası insan haklarının korunma­sında uzlaşmacı bir tavır sergilemektedir.

  • Ø       Birleşmiş Milletler, dünya barışını ve gü­venliğini sağlamak amacıyla kurulmasına rağ­men, kuruluşundan günümüze kadarki dönem­de ortaya çıkan savaşlar ve savaşın olumsuz sonuçları karşısında yeterliliği tartışılmaktadır.

NEDEN YAŞATMALIYIZ?

İNSANLIĞIN ORTAK MİRASLARI

.İnsanlığın tarih boyunca yaratarak sonraki kuşaklara bıraktığı ...................................ve ............................. değerlerin tümüne

..........................................................denir.

İnsanlığın  Ortak Mirasını;

-...........................................Mirası                  -..............................................Mirası

-...........................................Mirası                  -...............................................Mirası oluşturur

  • Ø       Bilimsel, sanatsal ve teknolojik ürünler sadece ortaya çıktığı toplumun değil, bütün insanlığın malıdır. Bir toplumda ortaya çıkan ürünler, kültürler arası etkileşim yoluyla bütün toplumlara yayılır. Bu nedenle ürünler insanlığın ortak mirası ola­rak değerlendirilir.
  • Ø       İnsanlığın ortak miraslarından bazısını ele alalım.
  1. a) a) İnsanlığın Sanat Mirası
  • Ø           İnsanların; doğayı, düşünce ve duyguları kendinden bir şeyler katarak ortaya koymuş olduğu özgün ürünlere sanat denir. Roman, öy­kü, tiyatro, mimari, müzik vb. sanat dalları var­dır.
  • Ø           Sanat anlayışı İlk Çağdan günümüze ka­dar gelişme göstermiş ve gelişmeye devam et­mektedir. İlk olarak insanlar mağara duvarları­na resimler çizerek sanat eserleri ortaya koy­muşlardır. Hindistan, Anadolu, Mezopotamya ve Çin Uygarlıkları dönemindeki sanatsal faali­yetler diğer kültürleri de etkilemiştir.
  • Ø           Türkiye'de, çevremize baktığımız zaman Anadolu Selçuklu devleti ve Osmanlı devleti döneminden kalan mimari eserleri görmekte­yiz. Bu yapılar, bizlere kalmış olan miraslardır. Bizlere düşen görev bu eserleri korumaktır.

b) İnsanlığın Düşünce Mirası

  • Ø       İnsanlar, doğaya hakim olmak için müca­dele ederken çevresindeki olayları iyi gözlem­leyerek, olaylar arasında ilişki kurmuştur. Bu gözlemlerden etkilenerek düşünce hayatı ge­lişmeye başlamıştır.
  • Ø       İlk Çağ, Orta Çağ ve Yeni Çağ'daki yetişen bilim adamları düşünce hayatının gelişiminde önemli rol oynamışlardır.
  • Ø       İlk Çağ'da; Tales, Sokrat, Konfüçyüs, Buda, Heraklit ve Aristo gibi bilim adamları yetişmiştir.
  • Ø       Birunu, İbn-i Sina, İbn-i Rüşd, Harezmi, İmam Gazali ise İslam bilim adamlarıdır.
  • Ø       15. ve 16. yy'da Avrupa'da görülen Röne­sans ve Reform hareketleri, Avrupa'nın düşün­ce yapısını değiştirmiştir. Aydınlanma Çağı ile insanlar pozitif bilimlere yönelmiş ve skolastik düşünce önemini yitirmiştir. Avrupa'daki bu gelişmeler, bütün dünyayı etkilemiştir.

 

c) İnsanlığın Bilim Mirası

  • Ø       Dünyada varolandan yola çıkarak, deney ve gözlem yoluyla neden-sonuç ilişkisi içer­sinde incelenilerek ulaşılan kurallı bilgiler topluluğuna bilim denir.
  • Ø       Bilim İlk Çağ’dan itibaren gelişmeye başlamıştır. Babiller'de görülen Astronomi ve Matematik alanındaki çalışmalar bütün dünyayı et­kilemiştir.
  • Ø       Pascal, Dekart, Kopernik, Kepler, Galileo, Newton gibi bilim adamları Yeni Çağ’da yetişmiştir. Bu bilim adamları insanlığın ortak mirası olan bilime önemli katkılarda bulunmuşlardır.

 

Ortak Mirasın Önemi

v  v      Bilim, sanat, edebiyat ve düşünce ürünle­rinden oluşan ortak miras tarih içinde farklı top­lumların katkısıyla oluştu. Toplumların ortaya koyduğu ürünler ve değerler üretildiği toplumla sı­nırlı kalmadı, bütün toplumlara yayıldı.

v  v      Ortaya konan ortak miras ürünleri aynı zamanda bütün insanlığa yarar sağlamakta, top­lumların gelişmesine katkıda bulunmaktadır.

v  v      Ortak mirastan yararlanma onu özenle ko­rumaya bağlıdır. Yaşayan kuşaklar ortak mirastan yararlanırken, onu korumakla da sorumludurlar.

Ortak Miras Özellikleri

v  v      Geçmişten günümüze kadar, süregelen insanların birikiminden oluşur.

v  v      Ortaya çıkan ürün, tek bir ulusun mirası değildir. Tüm uluslar bu mirastan yararlanabilir.

v  v      İnsanlar ortak mirasın korunmasında duyarlı olarak, tüm insanlığa yarar sağlamalıdır.

v  v      Ortak mirası korumak, geliştirmek ve nesillere aktarmak gereklidir.

 

Ortak Mirasa Nasıl Katkıda Bulunuruz?

v  v      Ortak mirasa katkıda bulunulması ve ko­runması tüm insanlığın görevidir. Ortak mirasa kat­kıda bulunmak dünyada yaşanan sorunların çözü­müne de katkı sağlar.

v  v      Günümüzde insanlık ortak mirasa daha da katkıda bulunarak eşitlik anlayışını geliştirmeye ça­lışmakta ve insanlık için sorun olan birçok olaya bi­limsel çözümler getirmektedir.

v  v      Ortak mirasın korunması amacıyla da dün­yada birçok müze ve kütüphane kurulmuştur. Bu­ralarda geçmişteki ortak mirasın ürünleri sergilen­mekte ve insanlığın hizmetine sunulmaktadır.

v  v      Ortak mirasın korunmasında faaliyet gös­teren önemli kuruluşlardan birisi de Dünya Anıtlar Vakfı'dır. Bu kuruluş tarihî alanları belirlemekte ve korunması için çeşitli önlemler almaktadır.

v  v      Günümüzde üretilen teknik araçlar ve bil­gisayarlarda ortak miras ürünleri kayıt altına alınıp kopyaları saklanmaktadır. Bilgisayarlar istenilen bilgiye daha kolay ve çabuk ulaşılmasını sağla­maktadır.

v  v      Ortak mirasın korunmasında devletlerin yasal düzenlemeler yapması ve bu konuda vatan­daşlarına küçük yaşlardan itibaren eğitim verme& de oldukça önemlidir.

v  v      Ortak mirasın korunmasında en önemli et­ken mirasa bilinçli olarak katkıda bulunulması ve eğitimdir.

UNESCO'nun Dünya Kültürel Miras listesine Türkiye'den Alınan Yerler:
1.Istanbul(1985),

2.Safranbolu(1994),

3.Hattuşa(1986),

4.Nemrut Dağı(1987),

5.Xanthos-Letoon(1988),

6.Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası(1985),

7.Truva Arkeolojik Kenti(1988)

8.Pamukkale(1988)

9.Göreme-Kapadokya(1985) hem kültürel, hem doğal miras olarak listeye alınmıştır"

 

Son Güncelleme: Cuma, 13 Ağustos 2010 19:53
 

Yorum ekle

Yapılan Yorumlar

Facebook Grubumuza Katılın!

Site Bilgileri